My MSD
Animal Health

Follow us:
Share:

Vaccineerbare ziektes - Rattenziekte

Like onze Facebook-pagina Brave en Hector voor tips om uw viervoeters gezond te houden!

Wat is leptospirose?

Leptospirose, ook wel rattenziekte genoemd, wordt veroorzaakt door Leptospira bacteriën. Van deze bacteriën bestaan vele varianten, die verschillende ziektebeelden kunnen veroorzaken. Vaak resulteren ernstige vormen van leptospirose in schade aan verschillende organen zoals de lever en nieren, het hart en zelfs de hersenvliezen. Daarnaast worden er echter ook andere verschijningsvormen gezien.

Leptospiren komen wereldwijd voor in de ondergrond en het water. Eens uw hond met deze bacteriën wordt geïnfecteerd, verspreiden die zich over het ganse lichaam en tasten zo verschillende orgaansystemen aan, in het bijzonder de nieren en de lever. Indien leptospirose niet wordt behandeld is het in veel gevallen dodelijk. De beste manier om leptospirose te voorkomen is door uw hond te laten vaccineren.

Bovendien kan leptospirose worden overgedragen van dier op mens (zoönose). U kunt met andere worden door uw hond worden besmet met leptospiren. Het is tot op vandaag één van de meest voorkomende zoönosen en wint de laatste jaren aan belang.

Hoe kan mijn hond besmet raken met leptospiren?

Heel wat dieren zijn besmet met leptospiren zonder dat ze daar last van ondervinden. Deze dieren worden reservoirs genoemd. De voornaamste reservoirs voor leptospirose zijn muizen en ratten, maar ook andere dieren zoals runderen, varkens, paarden, honden en katten kunnen drager zijn van deze kiemen.

Leptospiren vermenigvuldigen zich in de gastheer en worden uitgescheiden via de urine. Op die manier komen leptospiren in de ondergrond en het water terecht. Deze bacteriën zijn in staat lange tijd in de omgeving te overleven, vooral in warmere temperaturen. Vandaar dat de meeste besmettingen in België zich voordoen in de zomermaanden en het vroege najaar.

Uw hond kan op allerlei manieren leptospirose oplopen. Dit kan zowel door direct contact (door fysiek contact tussen besmet en gevoelig dier), seksueel contact, overdracht van moederdier naar nakomeling doorheen de baarmoeder, via bijtwonden of door opname van besmet vlees. In de meeste gevallen raakt uw hond echter besmet via indirect contact (zonder contact tussen een besmet en gevoelig dier) door binnendringen van de kiem via wondjes in de huid of via de slijmvliezen van ogen, neus en mond, bijvoorbeeld tijdens zwemmen in besmet water. De bacteriën kunnen ook worden opgenomen door drinken van water met leptospiren.

De kans dat uw hond besmet raakt met leptospiren is dus groter als uw hond veel buiten vertoeft, vaak toegang heeft tot stilstaand of traagstromend water of veel contact heeft met muizen en ratten. Hiertoe behoren onder andere jachthonden, herdershonden en honden die leven op een boerderij. Het is echter belangrijk te realiseren dat zo goed als elke hond kans maakt om leptospirose te krijgen.

 Honden drinken stilstaand water
Figuur 1: Honden die drinken van stilstaand water maken kans om leptospiren op te nemen.

Hoe kan ik zien dat mijn hond leptospirose heeft opgelopen?

Leptospirose geeft meestal een vaag en aspecifiek ziektebeeld. Meestal wordt een besmette hond ziek en krijgt koorts, stopt met eten, kan gaan braken en raakt uitgedroogd. Afhankelijk van de aangetaste organen kunnen later specifieke afwijkingen worden gezien, zoals bijvoorbeeld meer of minder plassen of ontwikkeling van geelzucht.

Het ziektebeeld dat leptospirose bij de hond veroorzaakt hangt af van verschillende factoren:

  • Ziekteverwekkend vermogen van de leptospirose-variant
  • Hoeveel leptospiren werden opgenomen
  • Leeftijd en opgebouwde immuniteit: indien uw hond werd gevaccineerd, zal die bij infectie met leptospiren slechts zelden ziek worden, en de ziektetekenen zullen veel milder zijn.

De eerste ziektetekenen duiken op ongeveer een week na de infectie. Eerst wordt het dier ziek en toont algemene symptomen zoals verminderde eetlust, braken en koorts (waardoor uw hond een droge, warme neus heeft en vaak meer zal drinken). Soms blijft het daarbij.

Bij ernstige leptospirose-infecties daarentegen verergert de ziekte. De hond raakt in dit geval uitgeput en gedehydrateerd en ontwikkelt symptomen afhankelijk van de aangetaste organen:

  • Nieren: frequent plassen, minder tot bijna niet meer plassen, soms met roodverkleuring van de urine
  • Lever: geelzucht (gele slijmvliezen)
  • Longen: benauwdheid, hoesten (al dan niet met ophoesten van bloed)
  • Darmen: diarree, soms met vers bloed in de stoelgang of met donkerverkleuring van de stoelgang door aanwezigheid van verteerd bloed
  • Spieren: spiertrillingen
  • Oog: inwendige oogontsteking (met roodverkleuring van het bindvlies en het wit van het oog)

Geelzucht door leptospiroseFiguur 2: Deze hond heeft duidelijke geelverkleuring van de slijmvliezen, een ziekteteken die soms wordt gezien bij ernstige leptospirose infecties.

Wat moet ik doen als ik vermoed dat mijn hond leptospirose heeft?

Een hond met leptospirose heeft snel medische zorg nodig. Honden die niet werden gevaccineerd hebben in geval van een ernstige leptospirose-infectie immers slechts een kleine kans op herstel. Het is dus belangrijk om zo snel mogelijk op bezoek te gaan bij uw dierenarts als u vermoedt dat uw hond leptospirose heeft opgelopen.

Het is belangrijk om in dat geval ook bijzonder voorzichtig met uw hond en diens lichaamsvochten (urine, braaksel, ...) om te gaan. Leptospirose kan immers ook u ziek maken.

Uw dierenarts zal de hond onderzoeken en kan bovendien bepaalde testen gaan uitvoeren op bloed en/of urine die kunnen uitmaken of uw hond al dan niet leptospirose heeft.

Wanneer de eerste bloeduitslagen wijzen in de richting van leptospirose, wordt bij de hond een antibioticakuur opgestart. Deze kuur heeft als doel de hond beter te maken, maar ook om te proberen verhinderen dat die geen leptospiren meer zou uitscheiden. Ondertussen kan eventueel een bijkomende, gevoelige test worden uitgevoerd die dient om te bevestigen dat leptospirose wel degelijk de ziekteverwekker is.

In elk geval zal de dierenarts onmiddellijk starten met het behandelen met de algemene symptomen. Vaak zijn dieren met leptospirose zwaar uitgedroogd en lopen nierschade op, waardoor ze intensieve vochttherapie nodig hebben. Daarnaast kunnen ook middelen toegediend worden tegen het braken.

De kans op herstel hangt af van de leeftijd van uw hond, de ernst van de infectie en hoe snel de behandeling wordt ingesteld. Dieren die jonger zijn dan 6 maand en er bij presentatie aan de dierenarts al slecht aan toe zijn maken het minst kans om van leptospirose te herstellen.

Hoe kan ik vermijden dat mijn hond leptospirose oploopt in de toekomst?

Vaccinatie is de meest efficiënte manier om honden die verhoogd risico lopen tegen leptospirose te beschermen.

  • Vroeger kwamen voornamelijk twee varianten voor (Canicola en Icterohaemorrhagiae). De laatste jaren worden hier meer en meer honden besmet met andere varianten, waardoor vaccins werd ontwikkeld die tegen meer varianten beschermt.
  • Het basisvaccin bestaat uit 2 toedieningen die moeten worden toegediend met 3 à 4 weken interval,
  • Om blijvende bescherming te bieden moeten de dieren ieder jaar een boostervaccin krijgen toegediend.

Bepaalde risicosituaties vermijden zoals:

  • De toegang van de hond tot gecontamineerd drinkwater verhinderen
  • Geen wilde dieren voeden in de tuin
  • Contact met knaagdieren vermijden
Banner Pet Vet Picture
Les page d'Or
Vind een dierenarts in de buurt

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur
adipisicing elit,sed do eiusmod tempor
incididunt ut labore et dolore